Op 2 augustus 2026 is artikel 50 van de Europese AI-verordening van toepassing geworden. Het is een van de weinige onderdelen die niet is opgeschoven: de zware verplichtingen voor hoog-risicosystemen zijn via de Digital Omnibus verplaatst naar december 2027 en augustus 2028, maar de transparantieregels gingen gewoon in.
Wat er precies staat
De kern is kort. Wie een systeem aanbiedt dat rechtstreeks met mensen praat, moet ervoor zorgen dat die mensen weten dat ze met AI te maken hebben. Dat hoeft niet in juridische taal en niet in een apart document: een regel tekst in het chatvenster voldoet. Maar hij moet er zijn op het moment van het eerste contact, en hij mag niet weggestopt zijn.
Daarnaast geldt dat AI-gegenereerde tekst, beeld, audio en video machineleesbaar gemarkeerd moeten worden als kunstmatig. Voor een kantoor dat blogs laat schrijven is dat het onderdeel om in de gaten te houden.
De boetes in deze categorie lopen op tot vijftien miljoen euro of drie procent van de wereldwijde jaaromzet. In Nederland houdt de Autoriteit Persoonsgegevens toezicht op de transparantieverplichtingen. De Europese Commissie publiceerde op 20 juli 2026 richtsnoeren bij dit artikel, plus een gedragscode over het markeren van AI-content.
Waar het in de praktijk misgaat
Bijna niemand vergeet de melding helemaal. Wat wel gebeurt, is dat hij in de kleine lettertjes belandt. Een uitklapbaar blokje met “over deze assistent” dat standaard dicht staat, of een zin onderaan het venster in grijs op grijs. Dat is precies waar de wet op doelt: de melding moet duidelijk en te onderscheiden zijn, en dat is een dichtgeklapt blok niet.
De tweede valkuil is subtieler. Veel chatoplossingen laten de beheerder die tekst zelf invullen. Dat lijkt netjes, maar het betekent dat iemand hem kan leegmaken of kan vervangen door iets waar het woord AI niet in voorkomt. En de verplichting ligt bij de aanbieder van het systeem, niet bij degene die per ongeluk een tekstveld leeghaalt. Een grendel hoort op een feit te zitten, niet op een instelling.
Wat je vandaag kunt nakijken
- ✓Staat er bij het eerste bericht al dat de bezoeker met AI praat, zonder dat hij iets hoeft open te klappen?
- ✓Kan die melding door een beheerder worden uitgezet of leeggemaakt?
- ✓Is de tekst leesbaar, dus niet kleiner of lichter dan de rest van het venster?
- ✓Wordt content die een AI schrijft en die onder jouw naam naar buiten gaat, ergens gemarkeerd?
- ✓Weet je wie in jouw opzet de aanbieder is en wie de gebruiksverantwoordelijke? Die verdeling bepaalt wie welke plicht draagt.
En de andere kant
Regelgeving voelt als last, maar hier zit ook iets anders. Voor een advocaat, accountant of mediator is vertrouwelijkheid het vak. Een bezoeker die meteen ziet waar hij mee praat, deelt bewuster en verwacht minder. Dat maakt het gesprek eerlijker en het maakt jouw positie makkelijker uit te leggen aan een cliënt die achteraf vraagt hoe dat zat.
Wij hebben de melding daarom vast in de gespreksgids gezet, boven het gesprek en niet erin, en zonder mogelijkheid om hem uit te zetten.